İnternette yazılan yorumlardan, insanların kullandığı garip dilden bahsetmeyeceğim, çünkü internette sadece kullanıcılar değil, içerik üretenler de bozuk bir dil kullanıyorlar. Hürriyet ve Milliyet gibi Türkiye’nin en çok tıklanan haber sitelerine bakarsanız durumun ne kadar içler acısı olduğunu görebilirsiniz.

Türkçe’nin kullanım seviyesi ve kalitesi gün geçtikçe azalıyor, diğer yandan yine internet sayesinde iletişim kanallarının sayısı giderek artıyor. Şu anda internet ve gelişen teknoloji, bilinçsiz Türkçe kullanıcısına en büyük tehdidi oluşturuyor.

Türkçe’yi iyi kullanan insanlara, dillerini iyi kullanma alışkanlığını kazandıran kaynaklar; okudukları edebi eserlerdir. Edebi ve güzel bir dil okumak ve dinlemek alışkanlığını kazanmış insanlar, olabildiğince aynı kalitede iletişim kurmak istiyorlar, günlük iletişimlerinde bile dili mümkün olduğunca iyi kullanan insanlarla iletişim arıyorlar.

İyi bir dil becerisi kazanmak adına yeni nesillerin işi çok daha zor olacak.

Geri-Evrim?

Basılan ve yayınlanan kitapların sayısı artıyor, dillerinin kalitesi ise azalıyor.

Yayınevleri, çevirmenlere daha az para vermek adına, deneyimsiz, yeterlilik sahibi olmayan çevirmenlere küçük paralara çeviri yaptırıyorlar. Editörlerin denetiminden geçtikten sonra kitaplar baskıya giriyor. Kumaşı tutmayan ceketi yamar gibi boş bir çaba olan bu hareket, kitabın dilini iyileştiremiyor.

Özellikle hızla türeyen kişisel gelişim, alternatif bilim, fantastik edebiyat, mizah ve iş kitapları kategorilerinde bu kalite düşüşü açıkça bellidir.

Türkçe’yi nasıl kullanacaklarından emin olmayan genç okurlar kötü örneklere maruz kalıyorlar. Bakteriler ve mikroplar örneğinde olduğu gibi, hataların sayısı bu kadar çok olunca, çoğu ortadan kalksa bile bazıları dayanıyor ve yeni nesillere geçerek büyüyorlar.

‘Devolution’ yani ‘Geri-Evrim’ dediğimiz olgu bu.

Zaman ilerledikçe daha kalabalık gruplar, daha basit bir dil kullanmaya yönelecek. Sesli konuşmanın yerini online konuşmalar almaya başladı. Üç nokta ile biten MSN mesajları, soğuk ve yalnız izlenimi vermeye çalışan devrik cümleli blog yazıları, ne anlattığı belli olmayan MSN ve Facebook kişisel mesajları, ifade alanlarını sıkıştırıyor, daraltıyor ve insanlar da kendilerini – ve dillerini – bu yeni iletişim ortamlarına göre, uygun şekle sokuyorlar.

Ajan Ajanı Havalandırma Kanalında…

Çözüm önermek yerine bir atasözünden alıntı yapacağım; “Hacı hacıyı Mekke’de, hoca hocayı tekkede bulur”.

Yani, evet, dilin kalitesi giderek düşecek ve zayıflayacak. Yine de şimdi olduğu gibi dillerini özenli bir şekilde kullanan, yanlış yapmamaya özen gösterek, ifade edeceklerini düşünen insanlar olmaya da devam edecek.

Paralanmış ve bozuk Türkçe’yi okumaktan, dinlemekten rahatsız olan insanlar, gelişen iletişim çağında yine kendileri gibi insanları bulmakta zorluk çekmeyecekler. Benzer zevklere sahip insanların bir araya toplanması gibi, benzer dili kullanmayı seven insanlar da bir araya gelip, güzel bir dil kullanan blogları, güzel dil kullanılan forumları takip edecekler.

İnternet hem bozulmanın katalizörü, hem de kurtarılmış bölgelerin olduğu alan olacak. Bekleyiniz!